Sáng ngày 9/8/2024, tại thành phố Hạ Long, Văn phòng Thường trực Ủy ban sông Mê Công Việt Nam tổ chức Hội thảo tham vấn về “Xây dựng khung quản lý và quy hoạch cấp vùng”. Phó Chánh Văn phòng Thường trực Ủy ban sông Mê Công Việt Nam Trương Hồng Tiến chủ trì Hội thảo.

Tham dự Hội thảo có các đại diện đến từ các cơ quan: Viện Quy hoạch Thủy lợi Miền Nam, Cục Quản lý tài nguyên nước, Vụ Quản lý dự báo - Tổng cục Khí tượng thủy văn, Cục Lâm nghiệp, Viện Khoa học Thủy lợi miền Nam, Trung tâm Quy hoạch và Điều tra tài nguyên nước quốc gia, Viện Quy hoạch Thủy Lợi và Viện Khoa học tài nguyên nước.

Phát biểu khai mạc Hội thảo, ông Trương Hồng Tiến – Phó Chánh Văn phòng Thường trực Ủy ban sông Mê Công Việt Nam nêu mục tiêu Hội thảo là trình bày, cập nhật thông tin về tiến độ xây dựng và thực hiện Khung quy hoạch và quản lý cấp vùng của Ủy hội sông Mê Công quốc tế (từ sau gọi là Khung quy hoạch và quản lý cấp vùng).

Tại hội thảo đại diện Văn phòng Thường trực Ủy ban sông Mê Công Việt Nam và tư vấn quốc gia có các bài trình bày: (i) Tổng quan về dự thảo cập nhật Báo cáo đề xuất Xây dựng và thực hiện Khung Quản lý và Quy hoạch toàn lưu vực cho các lưu vực sông quan trọng của Hạ lưu vực Mê Công; (ii) Tiêu chí xác định một cách có hệ thống hoặc ưu tiên các lưu vực quan trọng của lưu vực hạ lưu sông Mê Công; và (iii) Khuyến nghị các lưu vực sông quan trọng ở hạ lưu sông Mê Công cho các nước thành viên liên quan.

Nội dung chính của các bài trình bày như sau:

Hiện nay các quốc gia trong lưu vực sông Mê Công đã và đang áp dụng cách tiếp cận, các khung tiêu chuẩn và quy định khác nhau để xây dựng quy hoạch phát triển lưu vực cấp quốc gia của mình, dẫn tới những khó khăn nhất định trong quá trình so sánh và đánh giá hiệu quả của các kế hoạch phát triển quốc gia nói riêng và của kế hoạch phát triển tổng thể trên toàn lưu vực nói chung. Để khắc phục tình trạng này, một trong những nhiệm vụ quan trọng của Ủy hội sông Mê Công quốc tế trong Chiến lược phát triển lưu vực giai đoạn 2021-2025 là xây dựng và thống nhất một Khung về quản lý và quy hoạch lưu vực cấp vùng và triển khai áp dụng Khung trên để lập quy hoạch và quản lý các tiểu lưu vực quan trọng trong vùng hạ lưu vực sông Mê Công.

Các tiêu chí của Khung trên được Ban thư ký đưa ra dựa trên sự sẵn có của thông tin và trọng tâm của các nghiên cứu khu vực hiện tại và trước đây của MRC bao gồm các đánh giá BDP, Nghiên cứu Hội đồng và Quy hoạch vùng chủ động (PRP), bao gồm 06 tiêu chí:

- Đóng góp thủy văn;

- Đóng góp trầm tích;

- Năng suất dinh dưỡng;

- Khả năng kết nối (hoặc mức độ phân mảnh của sông);

- Diện tích có rừng (kể cả trên sườn dốc);

- Tỷ lệ mất rừng.

Ngoài ra, cần xem xét thêm các tiêu chí:

- Lưu vực sông xuyên biên giới;

- Chứa các tài sản môi trường có tầm quan trọng;

- Có các sáng kiến hoặc chương trình lưu vực sông hiện có đang được triển khai.

Từ những tiêu chí nêu trên, Ủy hội sông Mê Công quốc tế đã đề xuất 15 tiêu lưu vực quan trọng, trong đó Việt Nam có 04 tiểu lưu vực: (1) Se Bang Hieng , Lào và Việt Nam; (2) Nam Ou, Lào và Việt Nam; (3) Sê San, Campuchia và Việt Nam; và (4) Srêpôk, Campuchia và Việt Nam.

Tại Hội thảo, đại diện các cơ quan đã phát biểu ý kiến, thảo luận về nguyên tắc lựa chọn và đưa ra đề nghị Ban Thư ký giải thích rõ các phương pháp lựa chọn đưa ra; cần đưa rõ các tiêu chí lựa chọn các tiểu lưu vực theo từng vùng: (i) Thượng nguồn; (ii) Xuyên biên giới; và (iii) Đồng bằng Châu thổ sông Mê Công. Đồng thời cũng đề xuất không nhất thiết phải thực hiện đánh giá đủ 14 lưu vực sông, môi quốc gia tập trung làm 2 tiểu lưu vực. Thống nhất đề xuất 2 tiểu lưu vực của Việt Nam là tiểu lưu vực Srepok của Tây Nguyên và tiểu lưu vực thuộc tỉnh An Giang của vùng ĐBSCL.

Phát biểu kết luận Hội thảo, ông Trương Hồng Tiến – Phó Chánh Văn phòng Thường trực Ủy ban sông Mê Công Việt Nam ghi nhận và mong đại diện các cơ quan tiếp tục có những ý kiến đóng góp cho tiêu chí lựa chọn của Khung quy hoạch và quản lý cấp vùng của Ủy hội sông Mê Công quốc tế.