Sáng ngày 12/7, tại thành phố Quảng Ngãi, Viện Khoa học tài nguyên nước (Bộ Tài nguyên và Môi trường) đã tổ chức Hội thảo tham vấn Dự thảo “Quy hoạch tổng hợp lưu vực sông Trà Khúc thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050”. Phó Viện trưởng Viện Khoa học tài nguyên nước Trần Văn Trà chủ trì Hội thảo.

Tham dự Hội thảo có các đại diện Lãnh đạo Sở Tài nguyên và Môi trường, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Sở Công thương, Chi cục Thủy lợi, Chi cục Bảo vệ môi trường tỉnh Quảng Ngãi, và đại diện các công ty, ban quản lý trong phạm vi quy hoạch: Ban Quản lý KCN Dung Quất và các Khu công nghiệp, Ban Quản lý dự án ĐTXD các công trình dân dụng và công nghiệp tỉnh Quảng Ngãi, Công ty Cổ phần Thủy điện Đăk Đrink, đại diện Công ty TNHH MTV Kỹ thuật công trình thủy lợi Quảng Ngãi – Quản lý đập Thạch Nham, Công ty CP Thủy điện Nước Trong.

Toàn cảnh Hội thảo

Phát biểu khai mạc Hội thảo, ông Trần Văn Trà - Phó Viện Trưởng Viện Khoa học tài nguyên nước cho biết, thực hiện Chương trình hành động của Bộ Tài nguyên và Môi trường tại Quyết định số 59/QĐ-BTNMT ngày 08 tháng 01 năm 2024 về việc thực hiện các Nghị quyết 01/NQ-CP và Nghị quyết 02/NQ-CP ngày 05 tháng 01 năm 2024 về những nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu cải thiện môi trường kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia năm 2024, Bộ Tài nguyên và Môi trường giao Viện Khoa học tài nguyên nước chủ trì thực hiện nhiệm vụ “Quy hoạch tổng hợp lưu vực sông Trà Khúc thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050” để trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt trong tháng 10 năm 2024. Trên cơ sở này, Hội thảo tham vấn được tổ chức nhằm đánh giá đầy đủ, toàn diện các vấn đề về quản lý, bảo vệ, khai thác, sử dụng tài nguyên nước lưu vực sông Trà Khúc; đồng thời, lấy ý kiến các địa phương và các cơ quan, tổ chức liên quan về giải pháp, phương hướng giải quyết các vấn đề về tài nguyên nước trên lưu vực Sông Trà Khúc.

Ông Trần Đức Thiện - Phó Trưởng phòng Phòng Quy hoạch và Dự báo tài nguyên nước, Viện Khoa học tài nguyên nước báo cáo tại Hội thảo

Báo cáo tại Hội thảo, giới thiệu chung về khung quy hoạch tài nguyên nước lưu vực sông Trà Khúc và các quan điểm, định hướng trong quy hoạch, ông Trần Đức Thiện - Phó Trưởng phòng Phòng Quy hoạch và Dự báo tài nguyên nước, Viện Khoa học tài nguyên nước cho biết, lưu vực sông Trà Khúc là lưu vực sông lớn nhất tỉnh Quảng Ngãi, có tiềm năng nguồn nước khá dồi dào và là một trong 13 lưu vực sông của Việt Nam phải lập quy hoạch tổng hợp lưu vực sông. Phạm vi lập quy hoạch gồm: Toàn bộ diện tích lưu vực sông Trà Khúc và vùng phụ cận thuộc địa giới hành chính các tỉnh Quảng Ngãi, Quảng Nam và tỉnh Kon Tum với tổng diện tích 6235km2 và được phân chia thành 7 (bảy) tiểu vùng quy hoạch gồm: thượng lưu sông Trà Khúc; hạ lưu sông Trà Khúc; lưu vực sông Đắk Drinh; lưu vực sông Đắk Lô; lưu vực sông Trà Bồng và phụ cận; lưu vực sông Vệ và phụ cận; Lý Sơn.

Mục tiêu Dự thảo Quy hoạch hướng tới mục tiêu chung bảo đảm an ninh nguồn nước trên lưu vực sông, tích trữ, điều hòa, phân bổ tài nguyên nước một cách công bằng, hợp lý, khai thác, sử dụng tiết kiệm, hiệu quả nguồn nước gắn với bảo vệ, phát triển bền vững tài nguyên nước. Bảo vệ tài nguyên nước, phòng chống suy thoái, cạn kiệt, ô nhiễm nguồn nước và tác hại do nước gây ra, có lộ trình phục hồi nguồn nước bị suy thoái, cạn kiệt, ô nhiễm, đáp ứng yêu cầu quản lý tổng hợp tài nguyên nước theo lưu vực sông và thích ứng với biến đổi khí hậu. Từng bước thực hiện mục tiêu chuyển đổi số quốc gia trên cơ sở xây dựng, vận hành hệ thống thông tin, dữ liệu tài nguyên nước, bảo đảm kết nối với hệ thống thông tin tài nguyên môi trường, các ngành có khai thác, sử dụng nước.

Tại Hội thảo, đại diện các Sở, ngành, các đơn vị khai thác nước đã phát biểu ý kiến, thảo luận làm rõ các vấn đề mà lưu vực sông Trà Khúc đang gặp phải và đề xuất phương hướng giải quyết để có thể đưa vào trong Quy hoạch tổng hợp lưu vực sông Trà Khúc thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 nhằm đảm bảo các yêu cầu về quản lý, khai thác, sử dụng hiệu quả và phân bổ hài hòa lợi ích sử dụng nước giữa các địa phương, giữa vùng thượng lưu và hạ lưu trong thời kỳ quy hoạch.

Ông Võ Quốc Hùng - Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Quảng Ngãi phát biểu tại Hội thảo

Tham luận tại Hội thảo, ông Võ Quốc Hùng - Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Quảng Ngãi cho rằng: Việc nghiên cứu mở rộng lưu vực phụ cận và phân bổ tài nguyên nước cần được xem xét kỹ lưỡng dựa trên Quy hoạch tỉnh và Quy hoạch thủy lợi đã được phê duyệt. Ngoài ra, quá trình phân bổ tài nguyên nước theo lĩnh vực kinh tế và địa giới hành chính cần được phối hợp chặt chẽ hơn với các Sở, Ban ngành để nắm bắt nhu cầu nước thực tế. Về thông số dòng chảy tối thiểu, cần cân nhắc thực tế vận hành của các công trình hiện có, tránh đưa ra các chỉ số quá cao so với hiện trạng, gây áp lực không cần thiết trong quá trình thực hiện.

Ông Võ Đoàn - Chi Cục trưởng Chi cục Thủy lợi tỉnh Quảng Ngãi phát biểu tại Hội thảo

Ông Võ Đoàn - Chi Cục trưởng Chi cục Thủy lợi tỉnh Quảng Ngãi nhấn mạnh rằng trong Quy hoạch Thủy lợi tỉnh Quảng Ngãi đã được phê duyệt năm 2022 đã tính toán đầy đủ số liệu cho các ngành sử dụng nước, do đó nên thống nhất sử dụng những số liệu này để tránh sự không đồng nhất giữa các quy hoạch. Đặc biệt lưu ý về quy hoạch xây dựng Hồ sông Vệ với dung tích 140 triệu m3, công trình này sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc giải quyết vấn đề về nguồn nước và điều tiết lũ, giảm lũ trong mùa mưa vì vậy cần đưa công trình này vào tính toán nguồn nước trong quy hoạch tổng thể. Bên cạnh đó, nên tập trung nhiều hơn vào nước ngầm, điều này sẽ giúp tỉnh có định hướng rõ ràng hơn và đưa ra các giải pháp cụ thể cho việc quản lý, sử dụng nguồn tài nguyên này.

Ông Võ Ngọc Dũng - Chi Cục phó Chi cục Bảo vệ môi trường tỉnh Quảng Ngãi phát biểu tại Hội thảo

Góp ý tại Hội thảo, ông Võ Ngọc Dũng - Chi cục Phó Chi cục Bảo vệ môi trường tỉnh Quảng Ngãi đề cập đến vấn đề cấp nước tại Lý Sơn, hiện tại các ưu tiên đang được đặt cho cấp nước nước nuôi trồng thủy sản. Tuy nhiên, cần xem xét lại việc ưu tiên này, có thể cân nhắc ưu tiên cấp nước cho trồng trọt, đặc biệt là cho các cây trồng đặc trưng như hành, tỏi cô đơn – đặc sản nổi tiếng của vùng Lý Sơn. Đồng thời cũng nhấn mạnh thêm tình hình khai thác nước tại khu vực ven biển đang bị hạn chế, do đó trong quy hoạch, cần tích hợp vấn đề này với việc xây dựng hành lang bảo vệ bờ biển. Điều này sẽ giúp tránh được sự chồng chéo trong quản lý và sử dụng tài nguyên nước, đồng thời bảo vệ được môi trường ven biển.

Ông Lê Vĩnh Nhanh – đại diện Sở Tài nguyên và Môi trường phát biểu tại Hội thảo

Ông Lê Vĩnh Nhanh – đại diện Sở Tài nguyên và Môi trường có ý kiến cần xem xét lại kết quả khoanh vùng hạn chế khai thác nước dưới đất trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi (vùng hạn chế 1, 2, 3, 4 và hỗn hợp), theo quy định tại Luật Tài nguyên nước năm 2023 và Nghị định số 53/2024/NĐ-CP ngày 16/5/2024, các quy định của Vùng hạn chế 1 đã thay đổi và bãi bỏ các Vùng hạn chế 3 và 4.

Đại diện Phòng Quản lý năng lượng, Sở Công Thương cho ý kiến các giải pháp ưu tiên phân bổ tài nguyên nước cần được xem xét kĩ nhằm đảm bảo tính khả thi và hiệu quả của quy hoạch.

Ông Trần Văn Trà - Phó Viện Trưởng Viện Khoa học tài nguyên nước phát biểu
kết luận Hội thảo

Phát biểu kết luận Hội thảo, ông Trần Văn Trà - Phó Viện trưởng Viện Khoa học tài nguyên nước ghi nhận và mong đại diện các Sở, ban ngành, đại diện các đơn vị khai thác sử dụng nước tiếp tục có những ý kiến đóng góp để đơn vị hoàn thiện Quy hoạch tổng hợp lưu vực sông Trà Khúc thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 phù hợp với thực tế và giải quyết dứt điểm tất cả các vấn đề tồn tại của lưu vực sông này thời gian qua cũng như dưới tác động của biến đổi khí hậu trong thời gian tới.